LOKAL Vojvodina Saopštenje

Novi Statut Grada-koji Petrovaradin?

Nacrt Statuta Grada Novog Sada, predstavljen javnosti krajem prošle godine, a izglasan u toku jučerašnje sednice Skupštine Grada, verno odslikava nezrelost i nekompetentnost gradske vlasti, te pretpostavljanje partijskog interesa svemu, pa i zakonima Republike Srbije.

Predloženi Statut predviđa ukidanje gradskih opština Novi Sad i Petrovaradin. Ove gradske opštine imale su 29 različitih nadležnosti, uključujući organe gradskih opština, savete gradskih opština i opštinske uprave. Nevolja je, međutim, što ove dve gradske opštine postoje jedino (u još uvek) važećem Statutu, koji je donet 2008. godine, ali nikada nije bio primenjen u praksi. Krivicu za postojanje svojevrsnog “mrtvog pravnog akta” snose podjednako sve novosadske vlasti, od 2008. godine do danas. Uzroke i opravdanja za ovakvu situaciju, nastalu kao rezultat sinergije neodgovornosti ove i prethodne vlasti, trenutno je izlišno tumačiti. Ono što je važno naglasiti jeste da Statut za Grad predstavlja ono što i Ustav za državu. Dakle, mora se poštovati i primenjivati od prvog do poslednjeg slova!

Koliko je značaj ovog pravnog akta ozbiljno shvaćen od strane ljudi koji vode Grad, pokazuje i proces izrade Nacrta istog.
Radnu grupu za izmene Statuta činili su isključivo predstavnici izvršne vlasti grada Novog Sada. U toj radnoj grupi nije bilo nijednog predstavnika opozicije. Nijednog profesora Pravnog fakulteta, čije bi znanje i stručnost svakako bilo od nemerljivog značaja za donošenje ovog Akta najviše pravne snage. Nije se našlo mesta ni za predstavnika nevladinog sektora, niti bilo koga ko bi predstavljao sve ono što nije izvršna vlast u Gradu Novom Sadu.

Tekst Nacrta Statuta sačinjen je za samo OSAM dana (uključujući i 19.12, dan kada veliki broj građana proslavlja verski praznik).

Radna grupa, kao ni gradska vlast, nije osetila potrebu ni da sa Nacrtom Statuta preterano upoznaje javnost. Nacrt Statuta je bio javno objavljen na sajtu grada svega 8 dana pre održavanja Javne rasprave. Rezultat ovako “tihe” kampanje je da je javnoj raspravi prisustvovalo ukupno 5 građana Novog Sada.

Ovaj gradski akt najviše pravne snage, koji bi trebalo temeljno pripremiti s obzirom da nije podložan čestim promenama i može ostati u primeni i po nekoliko decenija, ekipa stručnjaka pomenute radne grupe, bez konsultovanja istinski proverenih stručnjaka iz oblasti prava, sačinila je u rekordnom roku, a u toku jučerašnjeg zasedanja Skupštine Grada, uz pomoć glasačke mašinerije SNS-SPS-POKS-LSV-JS-SDP-NOPO-PS-SVM-ZELENA STRANKA je i usvojen, gotovo bez rasprave.

Predlogom novog Statuta učinjen je pokušaj prevazilaženja pravnog paradoksa postojanja dve opštine samo na papiru, time što će one jednostavno biti ukinute. Međutim, pojavio se novi problem. Zakon o teritorijalnoj organizaciji (član 12) definiše proceduru predviđenu za ukidanje opštine. Navedeni član zakona, iako se odnosi na opštine koje su jedinice lokalne samouprave, mora se po analogiji primeniti i na gradske opštine, s obzirom da ne postoji posebna regulativa koja definiše proceduru ukidanja gradskih opština, kao i da su (po Statutu) gradske opštine i formirane da bi obavljale određene poslove grada (dakle, jedinice lokalne samouprave).

Jasno je da ova procedura nije sprovedena, što nas dovodi do zaključka da usvajanjem ovakvog predloga Statuta kršimo Zakon o teritorijalnoj organizaciji RS.

Nije ispravno, niti je moguće potezom gumice rešiti problem zapostavljan više od decenije i praviti se da je to okončana priča. Usvajanjem ovakvog Statuta nećemo prevazići nedostatke i greške nastale iz činjenice nepostupanja u skladu sa odredbama još uvek važećeg Statuta. Ovakvim postupcima stvaramo lošu praksu i još veći problem, koji neminovno vodi u zonu neprava. Zbog svega navedenog odbornička grupa DJB glasala je protiv ovakvog predloga Statuta.

Gradski odbor “Dosta je bilo”, Novi Sad

*Član 12 Zakona o teritorijalnoj organizaciji glasi:
•Inicijativu za pokretanje postupka za osnivanje, ukidanje i promenu teritorije opštine može podneti skupština opštine ili 10% birača koji imaju prebivalište na teritoriji opštine na koju se promena odnosi.
•Uz inicijativu se podnosi analiza sa ekonomskim, prostornim, demografskim i drugim pokazateljima efekata promene koja se inicira. Grafički prikaz je obavezan sastavni deo podnete inicijative.
•Ako oceni da je predložena promena zakonita i opravdana, Vlada dostavlja Narodnoj skupštini predlog za raspisivanje savetodavnog referenduma.
•Narodna skupština, u skladu sa zakonom, raspisuje savetodavni referendum na kome se građani koji imaju biračko pravo i prebivalište na teritoriji opštine na koje se promena odnosi izjašnjavaju da li su „za“ ili „protiv“ promene koja se inicira.
•Smatra se da su građani podržali promenu koja se inicira, ako se za nju izjasnila većina od onih koji su glasali.
•Prilikom utvrđivanja predloga za izmenu zakona kojim se osniva, ukida ili vrši promena teritorije opštine, Vlada će voditi računa o rezultatima sprovedenog referenduma.

Oznake